Kiła

Kiła jest zakażeniem przenoszonym drogą płciową. Istnieją cztery etapy choroby: pierwotne, wtórne, utajone i trzeciorzędowe (znane także, jako neurosyfilia). Pierwszy etap powoduje jeden lub kilka małych, bezbolesnych owrzodzeń w okolicach narządów płciowych, odbytu lub ust. Jeśli zakażona osoba nie podejmie leczenia na tym etapie może dojść do drugiego etapu, który jest zakażeniem wtórnym.    Jeśli w tym czasie osoba zainfekowana nadal nie jest leczona choroba prawdopodobnie dojdzie do etapu utajonego, a może nawet przejść do etapu trzeciego. Jeżeli pacjent nie otrzyma leczenia na etapie drugim może dojść do uszkodzenia narządów, jak również powodować otępienia (utratę pamięci), porażenie, a nawet śmierć.

Jak kiła jest przenoszona?

Kiła jest wywoływana przez krętek blady (Treponema pallidum), bakterie o kształcie spiralnym przypominającym robaki.

Bakterią można zarazić się w następujący sposób:

  • Bezpośredni kontakt z bakteriami (zwykle spotykanymi w pochwie, odbycie, w ustach lub na wargach).
  • Podczas seksu pochwowego, analnego lub oralnego z osobą zarażoną.
  • Zarażona matka może przenosić kiłę na swoje nienarodzone dziecko, co może prowadzić do poważnych powikłań lub nawet śmierci dziecka w łonie matki.

Pierwotne i wtórne etapy kiły są bardzo zaraźliwe. Dlatego w przypadku wykrycia obecności tej choroby wenerycznej, należy poinformować poprzednich partnerów seksualnym, aby mogli oni zostać sprawdzeni pod kątem zakażenia. Nie można zarazić się kiłą poprzez klamkę, toaletę, basen, odzież, wannę, czy sztućce. Istnieje duża korelacja między kiłą a HIV, ponieważ HIV może być przenoszony przez rany powstałe wskutek kiły.

Jakie są objawy wtórnego etapu kiły?

Pierwotna kiła narządów płciowych zwykle przedstawia się, jako niewielkie owrzodzenie. Ta choroba pojawia się zwykle trzy tygodnie po pierwotnym zakażeniu, ale może pojawić się już w ciągu 10 dni lub nawet 90 dni. Zmiana skórna, zwana wrzodem jest mała okrągła i bezbolesna. Pojawia się w miejscu zakażenia, zwykle w ustach, odbycie lub narządach płciowych. Można jej nawet nie zauważyć. Nieleczona, samoistnie zniknie w ciągu miesiąca.    Jeśli osoba chora na kiłę nie otrzyma leczenia w początkowym stadium pojawienia się objawów, bakteria, która spowodowała kiłę, będzie rozprzestrzenić się we krwi, a wkrótce pojawi się wtórna kiła. Objawy rozwijają się od dwóch do ośmiu tygodni po tym, etap wtórny odznacza się wysypką.

Wysypka może być ograniczona do jednej części ciała lub może rozciągać się na kilka części. Wygląd wysypki zmienia się. Jedną wspólną manifestacją są szorstkie, czerwono-brązowe plamy na dnie stóp i na dłoniach. Zwykle wysypka jest łuszcząca, ale może też być gładka. Czasami wysypka wygląda jak spowodowana przez inną chorobę, co czyni diagnozę bardziej trudną.

Kobiety zarażone kiłą narządów płciowych w pierwszym jej etapie odczuwają zmiany chorobowe na wargach sromowych, szyjce macicy, w okolicy odbytu i w jamie ustnej.  Natomiast mężczyźni w pierwszym etapie choroby odczuwają zmiany chorobowe na żołędzi, trzonie prącia, mosznie. Symptomy te nie powodują dolegliwości bólowych, dlatego czasami mogą zostać niezauważone.

Inne objawy kiły wtórnej obejmują:   

  • Ból gardła,
  • Gorączka,
  • Obrzęk gruczołów chłonnych,
  • Bóle głowy,
  • Zmęczenie,
  • Bóle mięśni,
  • Zmiany skórne wokół fałd skóry lub narządów płciowych,
  • Utrata apetytu,
  • Ból stawów,
  • Powiększenie węzłów chłonnych.

Jak zdiagnozować wtórną postać kiły?

Aby zdiagnozować wtórną kiłę, lekarz przeprowadza badanie fizyczne i zadaje pytania dotyczące historii choroby. Jeśli powstały zmiany skórne, lekarz może użyć mikroskopu w celu zbadania materiału pobranego z ran. Bakterie kiły pojawią się pod mikroskopem - ta technika znana jest, jako mikroskopia ciemnego pola.

Testowanie krwi przy użyciu szybkiego testu odzyskiwania plazmy (RPR) jest również niezawodnym i niedrogim sposobem na ustalenie, czy ma się kiłę. Ciało człowieka wytwarza przeciwciała, białka, które próbują zwalczać infekcje, w odpowiedzi na infekcje. Jeśli badanie krwi wykazuje te przeciwciała kiłowe, to znaczy, że doszło do zarażenia kiłą. Próba RPR jest ważna dla kobiet w ciąży, ponieważ niezdiagnozowana kiła może być przenoszona na dziecko w łonie matki i może stanowić zagrożenie dla życia dziecka. Lekarz może również ustalić, czy doszło do zarażenia kiłą badając płyn z kręgosłupa.

Diagnostyka przy chorobach wenerycznych takich jak kiła narządów płciowych jest bardzo ważna. W sytuacji, gdy występuje jakiekolwiek podejrzenie o zarażeniu się kiłą, można samodzielnie wykonać test PCR.  Test jest opartych na wykrywaniu materiału genetycznego bakterii za pomocą reakcji łańcuchowej polimerazy (PCR), dlatego jest w 99 procentach skuteczny.

Jak leczyć kiłę wtórną?

Kiła nie może być leczona za pomocą lekarstw bez recepty lub domowych środków zaradczych. Jeśli jednak zostanie ona zdiagnozowana wystarczająco wcześnie, pacjent będzie potrzebował tylko jednego wstrzyknięcia penicyliny. Jeśli pacjent ma tą chorobę weneryczną przez dłuższy czas, konieczne będzie podanie kilku dawek.

Osoby z alergią na penicylinę mogą stosować inne antybiotyki, takie jak doksycyklina lub tetracyklina. Penicylina jest najlepszym lekiem, jeśli kobieta jest w ciąży, ponieważ inne antybiotyki mogą zaszkodzić rozwojowi dziecka lub nie chronią go przed kiłą. Antybiotyki zabiją bakterie kiłowe i powstrzymają przed dalszym uszkodzeniem ciała. Wspólnymi antybiotykami są:

  • Benzatynę penicylinę G
  • Doksycykliny
  • Tetracyklinę.

Jednak antybiotyki nie mogą naprawić żadnych szkód, które już miały miejsce. Jeśli pacjent jest w trakcie leczenia kiły, nie może uprawiać seksu, dopóki nie dojdzie do całkowitego wyleczenia i zagojenia powstałych ran. A także zakończenia pełny przebiegu leczenia antybiotykami. Partnerzy seksualni muszą być poinformowani o możliwości zarażenia kiłą.

Powikłania podczas leczenia

Bez leczenia kiła będzie prawdopodobnie postępowała. Może to być 10 lub 20 lat przed wystąpieniem najgorszych efektów. Ostatecznie, nieleczona kiła spowoduje uszkodzenie mózgu, oczu, serca, nerwów, kości, stawów i wątroby. Chory może też zostać sparaliżowany, stracić wzrok, zapaść na chorobę psychiczną lub tracić czucie w ciele. Nieleczona kiła może również prowadzić do rodzenia się niemowląt martwych lub niedorozwiniętych.

Wyleczenie kiły nie gwarantuje możliwości ponownego zarażenia. Osoby poddawane leczeniu są również narażone na reakcję Jarischa-Herxheimera. Ponieważ organizm rozkłada bakterie kiły, może dojść do reakcji. Objawy pojawiają się wtedy, gdy w organizmie gwałtownie wzrasta ilość martwych bakterii, które wydzielają do krwi dużą ilość toksyn.

Objawy Jarisch-Herxheimer obejmują:   

  • Dreszcze
  • Wysypkę
  • Gorączkę
  • Częstoskurcz (szybkie tętno)
  • Hiperwentylację
  • Ból głowy
  • Bóle mięśni
  • Bóle stawów
  • Nudności.

Reakcja Jarischa-Herxheimera jest powszechna i potencjalnie poważna. Jeśli wystąpią takie objawy, należy zwrócić się o natychmiastowe leczenie. Dodatkowo, otwarte rany wywołane kiłą zwiększają szanse zarażenia wirusem HIV i innych chorób przenoszonych drogą płciową. Z tego powodu dobrym pomysłem jest zbadanie się w kierunku HIV i innych chorób przenoszonych drogą płciową.

Jak zapobiec wtórnej kile?

Można zapobiec powstawaniu wtórnej kiły poprzez leczenie pierwotnej kiły przed jej pojawieniem się w stopniu wtórnym? Można również zapobiec powstaniu pierwotnej kiły poprzez praktykowanie bezpiecznego seksu, na przykład używając prezerwatyw. Należy regularnie badać się na kiłę i inne choroby przenoszone drogą płciową, jeśli dana osoba jest aktywna seksualnie i ma wielu partnerów. Ludzie, którzy powinni być regularnie testowani na kiłę to:

  • Kobiety w ciąży,
  • Osoby mające większe ryzyko zarażenia kiłą (w tym mężczyźni, którzy mają seks z mężczyznami i osoby w więzieniu),
  • Osoby z HIV,
  • Ci, którzy mają seksualnego partnera, zarażonego kiłą.

W przypadku zauważenia jakichkolwiek niepokojących dolegliwości bólowych lub wysypki, szczególnie w pobliżu narządów płciowych lub odbytu, należy zaprzestań uprawiania seksu. Aby szybko otrzymać odpowiedź, czy doszło do zarażenia, można wykonać test PCR, który potwierdzi lub wykluczy posiadanie kiły.

Długoterminowa perspektywa

Jeśli kiła jest rozpoznana i leczona wcześnie, można ją wyleczyć w 100 procentach. W przypadku leczenia, kiły wtórnej najprawdopodobniej do wyleczenia dojdzie w ciągu kilku tygodni do roku. Jeśli wtórna kiła nie zostanie leczona i objawy się nasilają nadal pacjent będzie mieć utajoną postać choroby. Okres utajony jest okresem wolnym od objawów, który mogą trwać przez wiele lat.

Bez leczenia, pacjent jest bardziej narażony na przejście na trzeci etap kiły. Może to prowadzić do poważnych powikłań, w tym uszkodzenia mózgu i śmierci. Warto porozmawiać ze swoim lekarzem, gdy tylko pojawią się jakieś wątpliwości, aby możliwie najszybciej przetestować i poddać się leczeniu.